Uluslararası İslam Eğitimi Kongresi (ICIE) Hakkında

 

Tarihsel kökenlerine bakıldığında modern eğitimin sanayi devrimi ve uluslaşma hareketlerinin hemen ardından gelişen, kitlesel dönüşümü amaçlayan, ideolojik ve pragmatik saiklerin öne çıktığı bir yapısının olduğu görülmektedir. Eğitimin bir insan yetiştirme mekanizması olarak toplumun inşasındaki önemi düşünüldüğünde, kitlesel eğitim ve beraberinde getirdiği diğer sistemler farklı problemleri de beraberinde getirmiştir. Bu sorunlar ise eğitimin tüm süreçlerini yeniden anlamlandırmaya ve çıktıları üzerinde köklü arayışlara neden olmuştur.

Dünya genelinde eğitim alanındaki hâkim kuram ve uygulamalar, Batılı sosyal bilim paradigması içerisinde üretilen pozitivist ve davranışçı yaklaşımların ağırlığını koruduğu, Batı toplumlarının eğitsel sorunlarını çözmek amacıyla geliştirilmiş bir karaktere sahiptir. İslam dünyasında ise kültür ve medeniyet kodlarına uygun bir eğitimin teşekkül etmesi ve organizasyonunun yeniden yapılandırılması için kavramsal ve kuramsal çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

​​

Uluslararası İslam Eğitimi Kongresi, uzun yıllardır üzerinde tartışılan ve hep eleştiri konusu haline getirilen Batı merkezli eğitim yapısı karşısında İslam kültür ve medeniyeti ile uyumlu, aynı zamanda dünyanın geri kalanından haberdar olarak dünya eğitim anlayışına yön verecek bir eğitim sisteminin imkânını tartışmayı hedeflemektedir. Kongre, kendi iç dinamiklerimizden beslenen, İslam’ın insan anlayışı ile uyumlu bir eğitim sisteminin teşekkülünde yol haritası oluşturmayı amaçlamaktadır.

İslam Eğitimi Nedir?

İslam Eğitimi Kongresi, İslam Eğitimi kavramını (ing. Islamic Education, Arapça.  التربية الإسلامية) iki boyutu olan bir kavram olarak ele almaktadır. Birinci ve asıl boyutu, İslam medeniyetinin varlık, bilgi ve değer anlayışlarından ve İslam toplumlarının tarihsel tecrübesinden hareketle ortaya çıkan eğitim anlayışlarını kapsamaktadır. Kavramın ikinci boyutu ise İslam dininin öğretilmesiyle ilgilidir. Zira, İslam’ın öğretilmesinde benimsenen amaçlar, takip edilen müfredat ve geliştirilen öğretim yaklaşımları ile deyim yerindeyse İslam kültüründen türeyen pedagojileri birbirinden ayırmak oldukça güç olmaktadır. Dolayısıyla kongre, İslam eğitim düşüncesi, İslam toplumlarında eğitim alanındaki tarihsel tecrübe ve İslami İlimlerin öğretimine yönelik çalışmalara açıktır.

Kongrede ‘İslami eğitim’ kavramı özellikle tercih edilmemiştir. İslami eğitim, İslam eğitimi ile ilgili benzer anlamları taşımakla birlikte, terkipteki ‘İslami’ kavramı fıkhi çağrışımlarla zihinde İslami olan ve İslami olmayan eğitim gibi bir karşıtlığı doğurabildiği için tercih edilmemiştir. Zira, uygulanan bir eğitimin İslam’ın temel öğretilerine uygun olması veya olmamasını değerlendirmek gereksiz tartışmalara sebebiyet verebilecektir. İslam eğitimi kavramının tercih edilmesinde dikkate alınan gerekçelerden biri de Türkçe’de İslam Düşüncesi (ing. Islamic Thought) ve İslam İktisadı (ing. İslamic Economics) gibi kavramlarında da -i- eki almadan çevrilmiş ve dolaşıma sokulmuş bulunmasıdır.

Tüm diğer bilimlerde olduğu gibi eğitim bilimlerinin de normatif ve pozitif alanları bulunmaktadır. İslam Eğitimi’ni söz gelimi Amerikan Eğitimi’nden ayıran hususiyetleri öncelikle normatif yönüdür. Eğitimin normatif yönü, bir topluluğun varlık, bilgi ve değer anlayışlarından hareketle eğitimde nelerin öncelikli olması gerektiğine dair kabullerini içermektedir. Buradan da genel ve farklı türlerdeki eğitimin amacının ne olması gerektiği, nasıl bir insanın yetişmesinin arzu edildiği gibi normatif sonuçlar doğmaktadır. Eğitim pozitif tarafı ise daha araçsaldır ve arzu edilen değişim ve gelişimlerin sağlanmasında en iyi yolların neler olduğuna odaklanmaktadır. Kongrede bu çerçevede, İslam eğitimin bu iki yönüyle ilgili çalışmalara önem verilmektedir.

Tamamen nesnel oldukları iddiasıyla insanlığa sunulan, İslam’ın varlık, bilgi ve değer anlayışları ile uyumlu olmayan bilim (matematik, fen bilimleri, sosyal bilimler) ve sanat öğretimleri İslam eğitiminin bütünlüğü bakımından önemli bir sorun oluşturmaktadır. Halbuki tek tek bilimlerin öğretimi söz konusu olduğunda da normatif ve pozitif ayrımı geçerlidir. Örneğin, Fen Bilimleri alanındaki derslerin eğitiminin de normatif ve pozitif olmak üzere iki yönü bulunmaktadır. İslami bir perspektifle ele alındığında derslerin amaç, konu ve etkinlikleri farklılaşacaktır. Bilim ve sanatlarda otantik ve İslam’la uyumlu bir yapının kurulmasında yükseköğretim kilit bir öneme sahiptir. Bu açıdan yükseköğretimden başlayarak okulöncesi eğitime inene değin fen bilimleri ve mühendislik, matematik, sosyal bilimler, beşeri bilimler ve sanat eğitimlerinde İslami bir perspektifin kurulmasına yönelik çalışmalara kongrede önem verilmektedir.

Şüphesiz İslam eğitimi dendiğinde tekil bir anlayıştan bahsetmek mümkün değildir. İslam medeniyetinin içerisinde barındırdığı farklı bilgi gelenekleri ile etnik ve kültürel farklılıklar dikkate alındığında İslam eğitimi dairesinin içine çok sayıda eğitim geleneğinin gireceği açıktır. Dahası gayrimüslim topluluklar tarafından geliştirilmiş olmakla birlikte İslam kültür ve medeniyet havzası içerisinde hayat bulan eğitim geleneklerini de İslam Eğitimi dairesinde kabul etmek akla daha yatkın görünmektedir. Ayrıca İslam Eğitimi istatik değildir. İslam Eğitimi bünyesinde, değişen toplumsal koşullara bağlı olarak, ideal eğitimin nasıl olması gerektiğine dair yaygın kabuller (eğitim paradigmaları) de değişikliklerin görülmesi mümkündür. Bu bağlamda kongre, farklı felsefelerle mekan ve zamana bağlı olarak ortaya çıkan çeşitlilikleri bir zenginlik olarak görmektedir.

* Uluslararası İslam Eğitimi Kongresi, YEKDER Din Eğitimi Akademisi tarafından düzenlenmektedir.

 

Din Eğitimi Akademisi, Komisyon Üyeleri

  • Arife Gümüş, DEA Başkanı

  • Hafsa Nur Aslanoğlu, DEA Başkan Yard.

  • Sibel Özil, DEA Koordinatörü

  • Ahmet Şefik Hatipoğlu, Üye

  • Gülenden Sevgi, Üye

  • Hatice Kübra Kafalı, Üye

  • Merve Nur Koçak Öztürk, Üye

  • Nurullah Bora, Üye

  • Rabia Ergül, Üye

Organizing Institutions

DEA_İEK_LOGO.png

Adres: Yekder Yaygın Eğitim ve Kültür Derneği Sultantepe Mh. Cumhuriyet Cd. No: 39/2 Fıstıkağacı İş Merkezi,  34674 Üsküdar/İstanbul

Tel: (0216) 460 25 50    email: congressonislamiceducation@gmail.com

  • Facebook Clean
  • Grey Twitter Icon
  • Instagram - Gri Çember